RTG Sp. z o.o.  
Strona główna | Mapa strony | Dodaj do ulubionych
Niedziela, 10 grudnia 2023 roku, Imieniny: Daniel, Julia
Nasz Przewodnik
Strona główna » Nasz Przewodnik
Menu
 
Nasz Przewodnik
Wybrane artykuy :
Nasz Przewodnik Nr 1, 2 - wydania archiwalne 1997 r.
Nasz Przewodnik Nr 3 - wydanie archiwalne 1998 r.
Nasz Przewodnik Nr 4 - wydanie archiwalne 1998 r.
Nasz Przewodnik Nr 5 - wydanie archiwalne 1998 r.
Nasz Przewodnik Nr 6 - wydanie archiwalne 1998 r.
Nasz Przewodnik Nr 7 - wydanie archiwalne 1999 r.
Nasz Przewodnik Nr 8 - wydanie archiwalne 1999 r.
Nasz Przewodnik Nr 9 - wydanie archiwalne 1999 r.
Nasz Przewodnik Nr 10 - wydanie archiwalne 1999 r.
Nasz Przewodnik Nr 11 - wydanie archiwalne 2000 r.
Nasz Przewodnik Nr 12 - wydanie archiwalne 2000 r.
Nasz Przewodnik Nr 13 - wydanie archiwalne 2000 r.
Nasz Przewodnik Nr 14 - wydanie archiwalne 2000 r.
Nasz Przewodnik Nr 15 - wydanie archiwalne 2001 r.
Nasz Przewodnik Nr 16 - wydanie archiwalne 2001 r.
Nasz Przewodnik Nr 17 - wydanie archiwalne 2001 r.
Nasz Przewodnik Nr 18 - wydanie archiwalne 2001 r.
Nasz Przewodnik - wrzesie 2007
Nasz Przewodnik - wiosna 2007
Historia Siedlec (XV-XVIII w.)
Historia Polski (aut. I.T.)
Tajemnice Okrgego Stou cz. 1
Tajemnice Okrgego Stou cz. 2
Geopolityka XXI wieku
Geopolityka XXI wieku c.d.
Rozmowy Okrgostoowe
Walka o panowanie nad Batykiem w XVII w
Katy-miara godnoci czowieka
O cenzurze...
Brzezina Jarosawa Iwaszkiewicza
Kult susznoci inaczej naiwno...
Salezjanie w Sokoowie Podlaskim
Co sie dzieje na wiecie
Geopolityka XXI wieku cz.III
Futurologia i moje spojrzenie w przyszosc
Media i wiat...
Kryzys...
Do Przywdcw...
Nasza agroturystyka
Kuchnia naszego regionu
Ziemia - czas przetrwania
Odnale wiato...
Krytyka
Czowiek bogiem...
Promocja kultury (suplement)
Promocja kultury i produktu turystycznego w regionie siedleckim
Czy kultura XXI wieku ma wpyw na nasz epok?
Relatywizm XXI wieku...
Z mocy prawa...
Legendy, historia, genealogia regionalna...
RUCH DOBREGO PRAWA
Natura czowieka
Ustawa...
Oczekiwania a moliwa przyszo polskiej kultury
Mamy demokracje...
Szczere chci...dla reform?
Twrczo bez owocw...
Terapia szokowa...
PREZYDENT...ju za tydzie...
Witamy Prezydenta POLSKI, a co z gospodark?
Czeka nas poprawka?
PROSTE I KRZYWE SPOJRZENIE...
Czas na wybory
Strategia satysfakcji...
Wstp do debaty...
Kompromis wyborczy...
Fraszka niepolityczna...
Wiecznoci trwanie...
Blisko ludzi..
ycie gospodarcze...
Czas po wyborach...
Gwiazdy mwi...
Miakie sowa...
"Sanatoria pokryzysowe"...
le postawione pytanie...
Wizja...czy apel?
PESEL pod kresk...
Przed nami REFERENDUM?
Strefa ciszy...
Kto zyska a kto straci po gosowaniu na rozkaz?
Sprawa na 20 lat...
Bomba emerytalna...
Konsultacje...
O gospodarce...
Moje komentarze...
 
Nasz Przewodnik - mat. redakcyjne
A A A

KATY - miara godnoci czowieka ...

Sprawa Katynia pozostawaa w okresie powojennym jedn z najbardziej skrywanych tajemnic ZSRR. Zalakowana koperta z widniejcym na niej numerem ewidencyjnym " 1" , zawierajca midzy innymi uchwa w sprawie rozstrzelania tysicy polskich jecw wojennych, bya przekazywana kolejno w rce pierwszych Sekretarzy Generalnych KPZR. Uchwa z 5 marca 1940 r. podpisali czonkowie kierownictwa politycznego Zwizku Radzieckiego - Stalin, Woroszyow, Mootow, Mikojan, Beria (Kalinin i Kaganowicz gosowali "za", aczkolwiek nie zoyli podpisw). W treci powyszej notatki jej autor awrientij Beria ( Ludowy Komisarz Spraw Wewntrznych ZSRR ) nazwa tysice polskich jecw wojennych oraz winiw przetrzymywanych w wizieniach Biaorusi i Ukrainy "zdeklarowanymi i nie rokujcymi nadziei poprawy wrogami wadzy radzieckiej" . 22 marca Beria wyda rozkaz "O rozadowaniu wizie NKWD USRR i BSRR" .

Mord katyski wyszed na jaw w 1943 r., gdy Wehrmacht, powiadomiony przez polskich robotnikw przymusowych z Bauzugu, odkopali masowe groby w lasku katyskim. Komunikat o odkryciu przez niemieckie wadze w miejscowoci Kosogory, ok. 12 km od Smoleska, w lesie katyskim, grobw zawierajcych zwoki onierzy polskich, nadao 13 kwietnia 1943 r. radio berliskie. Bya to pierwsza wzmianka o losach polskich oficerw, od dawna poszukiwanych przez rodakw. Jecw z Kozielska, Bielska i Ostaszkowa poszukiwano bowiem na dugo przed odkryciem faktu popenienia zbrodni katyskiej.

Oficerowie ci znaleli si w niewoli sowieckiej we wrzeniu 1939 r. Wiosn 1940 r. w wyniku wspomnianych wyej dziaa wadz sowieckich i NKWD oficerowie zostali rozstrzelani.

Ciaa, na ktre natrafiono w omiu masowych grobach w lasku katyskim, leay warstwami. Niemal wszyscy zginli od jednego strzau w ty gowy. Strzelano amunicj niemieck Gustawa Genschowa "Geco" z Durlach. Sposb egzekucji pozostaje do tej pory nieznany, chocia istnieje kilka spekulacji co do tego, jak mordowano jecw w Katyniu. Po pierwsze przypuszczano, e Polacy zostali zamordowani bezporednio nad grobami w pozycji klczcej lub lecej. Wedug innych hipotez winiw transportowano do wizie NKWD, tam wprowadzano ich pojedynczo do piwnic, gdzie znienacka strzelano im w ty gowy. Podoga piwnicy wyoona bya trocinami, a ciany fachowo wyciszono. Wprowadzani kolejno winiowie mogli po prostu niczego si nie domyla.

cznie w egzekucjach z wiosny 1940 r. mier ponioso ponad dwadziecia tysicy jecw wojennych z obozw w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie oraz cywilw wizionych na terenie zachodniej Biaorusi i Ukrainy.

Zanim wadze rosyjskie przyznay, e zbrodnia zostaa popeniona przez stalinowskie suby specjalne, przez wiele lat Kreml zaciera lady sprawy lub te obcia win Niemcw. Cig kamstw, ktrymi Sowieci prbowali zamydli oczy polskiej i zachodniej opinii publicznej trwa nieprzerwanie przez niemal p wieku. Ju na pocztku 1941 r. pojawiy si pierwsze kamliwe wyjanienia. Wadze ZSRR zapytane o los polskich jecw wojennych stwierdziy wwczas, e wszyscy oficerowie, przebywajcy swego czasu na terenie Zwizku Radzieckiego zostali zwolnieni. Po podpisaniu ukadu Sikorski-Majski 30 lipca 1941 r. usilne poszukiwania podj genera Wadysaw Anders. Utworzono specjalne punkty kontaktowe dla rodzin zaginionych. W rezultacie rnego rodzaju dziaa uoono list kilkunastu tysicy nazwisk osb zaginionych. Na jej podstawie powstaa pniej tzw. " lista katyska" zawierajca nazwiska zamordowanych jecw polskich.

Polakw zwodzono rwnie wiadomociami, e oficerowie udali si na Ziemi Franciszka Jzefa i Now Ziemi, a nastpnie utonli w Morzu Biaym lub Arktycznym. Gdy pod koniec roku nadal nie byo adnych wieci od poszukiwanych Polakw, genera Sikorski ponowi pytanie. Stalin mia wtedy powiedzie. e oficerowie uciekli do Mandurii. Dwa dni po komunikacie radia berliskiego w radiu moskiewskim i dzienniku "Prawda" zostaa podana wiadomo, e za zbrodni odpowiedzialni mona wini jedynie Niemcw.

Po ujawnieniu przez Niemcw zbrodni katyskiej, przeprowadzeniu i opublikowaniu wynikw bada komisji niemieckiej i wynikw autopsji dokonanej przez Czerwony Krzy, trudn prawd usysza cay wiat. Spord czterech komisji, ktre analizoway odnalezione ciaa, trzy stwierdziy zgodnie, e ofiary zamordowano wiosn 1940 roku. Orzeczenie takie oparte byo na analizie lekarskiej cia, obejmujcej stopie zwapnienia czaszek i mzgowia oraz zmiany w miniach, a take na informacjach zawartych w pamitnikach pomordowanych. Pod uwag wzito rwnie wiek posadzonych na grobach sosen, brak w grobie martwych owadw oraz fakt, e zabici mieli na sobie zimowe mundury. Te wszystkie dowody pozwoliy zakwestionowa radziecki punkt widzenia, mianowicie, e zbrodni popenili Niemcy latem lub jesieni 1941 roku. Czwarta komisja, zoona z sowieckich osobistoci i specjalistw medycznych pod przewodnictwem dr N. Burdenki, ktra przystpia do prac zaraz po wyparciu armii niemieckiej ze Smoleszczyzny, przeprowadzia ekshumacj i przesuchaa wiadkw, po czym obarczya win za zbrodni katysk Niemcw. Komisja stwierdzia, i polscy jecy, budujcy drog pod Smoleskiem zostali schwytani przez wojska hitlerowskie, a nastpnie w 1941 r. rozstrzelani. Zdaniem komisji Niemcy sfaszowali dowody zbrodni poprzez usunicie z ubra zabitych dokumentw z datami pniejszymi ni kwiecie 1940 r. i ponowne zakopanie zwok.

Zachd stan przed nie lada dylematem. Ujawnienie prawdy oznaczao oskarenie najwikszego sojusznika, ktry nis wwczas gwny ciar dziaa zbrojnych. Polacy pozostali osamotnieni w dowodzeniu odpowiedzialnoci Sowietw za okrutn zbrodni w Katyniu. Nawet proces norymberski nie zmieni postawy Zachodu. Trybuna rozpatrywa spraw katysk w dniach 1-3 lipca 1946 r. Wezwano jedynie trzech wiadkw. Sowieci postawili Niemcom zarzut zamordowania 11 tysicy polskich oficerw w lesie katyskim koo Smoleska. Zarzuty obalono, ZSRR nie udowodni winy Niemcom i ostatecznie w wyroku norymberskim z 30 wrzenia 1946 r. zupenie pominito kwesti zbrodni katyskiej.

Rzdy USA i Wielkiej Brytanii milczay w sprawie Katynia, nie chcc wywoa konfliktu ze Stalinem. 18 wrzenia 1951 r. Izba Reprezentantw USA powoaa specjaln komisj do wyjanienia zbrodni katyskiej. 22 grudnia 1952 r. komisja ta ogosia, e win za Katy ponosz Sowieci. Komisja zalecia rzdowi, aby przedstawi spraw na forum ONZ, ten jednak odmwi. Zmowa milczenia ogarna cay wiat.

W 1959 r. na polecenie Chruszczowa przewodniczcy KGB Aleksander Szelepin zbada w tajemnicy przed opini publiczn spraw mordu katyskiego. Wynikiem prac Szelepina bya propozycja zniszczenia 21857 teczek personalnych zamordowanych, jako nieprzydatnych operatywnie i historycznie, a zachowanie tylko kluczowych dokumentw. Wadze radzieckie przystay na propozycj, w wyniku czego powstaa wspomniana ju, osawiona teczka nr "1", wchodzca w skad specjalnego zestawu dokumentw dostpnych tylko przywdcy Zwizku Radzieckiego.

W Polsce wadze PRL robiy wszystko, aby ludno baa si poruszy spraw zbrodni katyskiej. Mwienie, pisanie, a nawet mylenie o ofiarach Katynia byo zakazane. Ci, ktrzy sprzeciwiali si i nie chcieli zgodzi si na zatajanie prawdy o Katyniu, stawali przed grob surowych kar - wizienie, grzywny, wyrzucanie z pracy. Cenzura miaa zakaz dopuszczania do druku publikacji, w ktrych uyto nazwy " Katy". Przez wiele lat problem Katynia pojawia si zatem tylko w prywatnych rozmowach w gronie rodziny lub przyjaci. Dopiero w latach siedemdziesitych zaczto rozprawia na temat zbrodni katyskiej w przykocielnych i opozycyjnych kkach samoksztaceniowych. W 1979 r. Adam Macedoski zaoy w Krakowie tajny Instytut Katyski, a w 1980 r. Jerzy ojek opublikowa w wydawanym konspiracyjnie " Gosie" ksik "Dzieje sprawy Katynia". W latach osiemdziesitych zainteresowanie spraw katysk ulego nasileniu. Wydawnictwa solidarnociowe i niezalene zaczy wydawa kolejne publikacje o Katyniu.

Wadze nie byy w stanie duej ukrywa prawdy. Rozmowy generaa Wojciecha Jaruzelskiego z Michaiem Gorbaczowem, rozpoczte w zwizku z pierestrojk w pewnym stopniu poskutkoway. Utworzono specjaln komisj polsko-radzieck, majc bada niewyjanione sprawy w historii stosunkw midzy obydwoma pastwami, a wrd nich spraw zbrodni katyskiej. W 1988 r. rodziny katyskie otrzymay pozwolenie na wizyt w miejscu tragicznej mierci tysicy polskich jecw. Wadze radzieckie prboway wykorzysta ca spraw propagandowo, poprzez obarczenie odpowiedzialnoci za zbrodni osb z najniszego szczebla wadzy sowieckiej. Prbowano rwnie porwnywa zbrodni katysk ze mierci radzieckich onierzy z rk polskich podczas I wojny wiatowej, wojny polsko-radzieckiej i w czasie walk po 1944 roku.

Po roku 1989 dalsze ukrywanie prawdy stracio sens. Pierwszy prawdziwy komunikat w sprawie zbrodni katyskiej zosta wygoszony 14 kwietnia 1990 r. przez agencj TASS. Powiedziano wwczas, e zbrodni katyskiej winne byo NKWD. Dopiero dwa lata pniej, 14 padziernika 1992 roku, wczesny prezydent Borys Jelcyn przyzna oficjalnie, e decyzj rozstrzelania polskich jecw wojennych z Kozielska podj Jzef Stalin i Biuro Polityczne KC PZPR. Jednoczenie szef archiww pastwowych Federacji Rosyjskiej Pichoja, w imieniu Borysa Jelcyna wrczy Lechowi Wasie kopie dokumentw z zalakowanej teczki katyskiej, co byo nastpstwem zawartej w kwietniu 1992 r. umowy midzy dyrekcj polskich Archiww Pastwowych a dyrekcj archiww rosyjskich w kwestii opublikowania czci dokumentw dotyczcych losu jecw polskich w ZSRR i faktu faszowania sprawy zbrodni przez kolejne rzdy sowieckie.

30 listopada 2004 roku polski Instytut Pamici Narodowej wszcz ledztwo w sprawie zbrodni katyskiej. ledztwo rosyjskiej Naczelnej Prokuratury Wojskowej trwao do marca 2005 roku i zostao zakoczone odtajnieniem tylko 67 spord 183 tomw materiaw ze ledztwa. 11 marca Naczelna Prokuratura Wojskowa obwiecia, e "nie ma podstaw do uznania zbrodni katyskiej za zbrodni ludobjstwa". Co ciekawe, podczas procesu norymberskiego, gdy prbowano udowodni, e sprawcami zbrodni byli Niemcy, strona radziecka uya terminu ludobjstwo . Do tej pory stanowiska Polski i Rosji w tej sprawie zasadniczo si rni i niejednokrotnie wpywaj w pewnym stopniu na ochodzenie si stosunkw polsko-rosyjskich.

Od mordu katyskiego mino ju niemal siedemdziesit lat. Rodz si kolejne pokolenia, ktre powikszaj, wspomnian w wierszu pana Witolda Zembrowskiego "list potomkw zbrodni" . Podjte przez Instytut Pamici Narodowej ledztwo jest dowodem na to, e tragicznego losu polskich jecw, ktrzy w 1940 roku stanli w obliczu " machiny mierci", nie sposb przemilcze, e sprawa Katynia pozostaje wci w mylach i sercach milionw Polakw. Pado wiele pyta, a udzielone odpowiedzi i hipotezy nie zawsze byy przekonywujce. Dlaczego przez tyle lat ukrywano fakt zbrodni katyskiej? Jak rol odgryway dla ZSRR informacje zawarte w pamitnej teczce katyskiej, skoro przez p wieku dostp do niej mia jedynie przywdca radziecki i wskie gremium osb zwizanych z najwysz wadz? I w kocu, jakie byy motywy decyzji z 5 marca 1940 roku?

Uchwa z 14 listopada 2007 r. Sejm ustanowi 13 kwietnia Dniem Pamici Ofiar Zbrodni Katyskiej. Uchwaa Sejmu RP brzmiaa: "W hodzie Ofiarom Zbrodni Katyskiej oraz dla uczczenia pamici wszystkich wymordowanych przez NKWD na mocy decyzji naczelnych wadz Zwizku Sowieckiego z 5 marca 1940 roku, Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanawia dzie 13 kwietnia Dniem Pamici Ofiar Zbrodni Katyskiej" .

Izabela Trojanek



drukuj drukuj powrót powrót   do góry do góry 
© 2003 - 2023 R.T.G. Sp. z o.o.   Firma Oferta Katalog firmKącik Kulturalno -Turystyczny Kącik poezji Polecamy Kontakt